Soru 1 / 10
Okan, özdeş ısıtıcılar kullanarak iki farklı kaba aynı sıcaklıkta saf su koyuyor. Birinci kaba bir bardak, ikinci kaba ise bir tencere dolusu su ekliyor. Her iki kaptaki suyun da kaynamaya başladığı sıcaklık değerlerini ve kaynamaya başlama sürelerini kaydediyor.
Okan'ın yaptığı bu deneyin sonucunda aşağıdaki gözlemlerden hangisine ulaşması beklenir?
🧠 Çözüm:
Erime, donma ve kaynama noktaları saf maddeler için ayırt edici özelliklerdir ve madde miktarına bağlı değildir. Bir bardak saf su da bir tencere saf su da aynı ortamda yüz derecede kaynar. Sadece madde miktarı fazla olanın kaynama sıcaklığına ulaşması için alması gereken ısı miktarı daha fazladır, bu nedenle kaynaması daha uzun sürer.Soru 2 / 10
Filiz, kış mevsiminde hava sıcaklığının eksi 3 derece olduğu karlı bir günde, belediye işçilerinin yollara tuz döktüğünü görür. Fen bilimleri dersinde öğrendiği bilgileri hatırlayarak bu işlemin amacını arkadaşı Tamer’e açıklar.
Filiz'in Tamer'e yaptığı aşağıdaki açıklamalardan hangisi bilimsel olarak doğrudur?
🧠 Çözüm:
Saf suya tuz gibi yabancı bir madde eklendiğinde suyun donma noktası düşer. Normalde sıfır derecede donan su, tuz eklendiğinde sıfırın altındaki sıcaklıklarda donmaya başlar. Bu sayede hava eksi derecelerde olsa bile yolların buz tutması önlenmiş olur ve günlük hayat kolaylaşır.Soru 3 / 10
Ayşe ve dedesi evde kendi dondurmalarını yapmak isterler. Hazırladıkları karışımı küçük bir metal kaba koyup, bu kabı da içi kırık buz parçalarıyla dolu daha büyük bir leğenin içine yerleştirirler. Dedesi buzların üzerine bol miktarda sofra tuzu döker ve iyice karıştırır. Ayşe, buzların üzerine neden tuz döküldüğünü sorduğunda dedesi bunun dondurmanın daha hızlı donmasını sağlamak için olduğunu belirtir.
Dedesi buzların üzerine tuz dökerek aşağıdakilerden hangisini amaçlamıştır?
🧠 Çözüm:
Buzu tuzla karıştırdığımızda buzun erime noktası sıfır derecenin altına düşer. Buz erirken çevresinden ısı alır ve içinde bulunduğu ortamın sıcaklığını eksi derecelere (örneğin eksi on dereceye) düşürür. Bu düşük sıcaklık, içteki kaptaki dondurma karışımının hızla soğuyarak donmasını sağlar.Soru 4 / 10
Kış aylarında hava sıcaklığının sıfırın altına düştüğü günlerde arabaların motor soğutma sularının donmasını engellemek için radyatörlere antifriz adı verilen özel bir sıvı eklenir. Benzer şekilde silecek sularına da antifrizli cam suyu konulur.
Antifriz kullanımının temel amacı maddelerin hangi özelliği ile açıklanabilir?
🧠 Çözüm:
Suya antifriz eklendiğinde, tıpkı kışın yollara tuz dökülmesinde olduğu gibi suyun donma noktası sıfır derecenin çok daha altına (örneğin eksi yirmi dereceye) düşer. Bu sayede soğuk kış günlerinde motor içindeki suyun donarak genleşmesi ve araba parçalarına zarar vermesi engellenmiş olur. Bu durum, saf bir maddeye yabancı madde eklendiğinde donma noktasının düşmesi ilkesiyle doğrudan ilişkilidir.Soru 5 / 10
Mert, kışın ailesiyle uçağa bindiğinde uçak kalkmadan önce kanatlarına özel bir sıvı püskürtüldüğünü görür. Pilot yaptığı anonsta bu işlemin buzlanmayı önlemek için yapıldığını belirtir. Mert, fen bilimleri dersinde öğrendiği hal değişim noktaları konusunu hatırlayarak bu sıvının çalışma mantığını düşünür.
Uçak kanatlarına püskürtülen bu sıvının buzlanmayı önlemesi, aşağıdaki olaylardan hangisiyle aynı bilimsel ilkeye dayanır?
🧠 Çözüm:
Uçak kanatlarına sıkılan özel sıvı ve yollara dökülen tuz, suyun donma noktasını sıfır derecenin altına düşürerek daha düşük sıcaklıklarda buzlanma olmasını engeller. Her iki olay da saf olmayan maddelerin (karışımların) donma noktasının düşmesi ilkesine dayanır.Soru 6 / 10
Ece, mutfakta annesine yardım ederken kaynamakta olan makarna suyunun içine tuz atıldığında fokurdamasının bir süreliğine durduğunu fark eder. Bu durumu fen dersinde öğrendikleriyle ilişkilendirerek çıkarımlarda bulunur.
- I. Saf maddelerin kaynama süresince sıcaklıkları sabit kalır
- II. Suya tuz eklendiğinde karışımın kaynamaya başlama sıcaklığı saf suyun kaynama sıcaklığından daha düşük olur
- III. Karışımların hal değişimi sırasında sıcaklıkları sabit kalmaz, kaynama süresince artmaya devam eder
Ece'nin bu gözlemlerine dayanarak oluşturduğu yukarıdaki notlardan hangileri bilimsel olarak doğrudur?
🧠 Çözüm:
Saf maddelerin erime, donma ve kaynama noktaları sabittir ve hal değişimi sırasında sıcaklıkları değişmez. Ancak tuzlu su gibi karışımların hal değişimi sırasında sıcaklıkları sabit kalmaz. Saf suya tuz eklendiğinde kaynama noktası düşmez, aksine 100 derecenin üzerine çıkar. Bu nedenle kaynayan suya tuz atıldığında kaynamanın durmasının sebebi, yeni ve daha yüksek olan kaynama noktasına ulaşmak için suyun daha fazla ısıya ihtiyaç duymasıdır.Soru 7 / 10
Gürkan, makarna yapmak için su kaynatacaktır. Suya tuzu kaynamadan önce mi yoksa kaynadıktan sonra mı eklemesi gerektiğini merak eder. İki aynı kaba eşit miktarda su koyar. Birinci kaba sadece saf su koyarken, ikinci kaba bir miktar tuz ekleyip karıştırır. Her iki kabı da aynı ısıtıcılarla ısıtmaya başlar ve kaynama anındaki sıcaklıklarını ölçer.
- I. Birinci kaptaki suyun 100 derecede kaynamaya başlaması ve kaynama süresince sıcaklığının sabit kalması
- II. İkinci kaptaki tuzlu suyun 100 derecenin üzerinde bir sıcaklıkta kaynamaya başlaması ve kaynama süresince sıcaklığının artmaya devam etmesi
- III. Tuzun, suyun kaynama noktasını düşürerek daha çabuk kaynamasını sağlaması
Gürkan'ın yaptığı bu deneyin sonuçlarına göre yukarıdaki gözlemlerden hangileri doğrudur?
🧠 Çözüm:
Saf maddelerin hal değişimi sırasında sıcaklığı sabit kalırken, tuzlu su gibi saf olmayan maddelerin (karışımların) hal değişimi sırasında sıcaklığı değişmeye devam eder. Ayrıca suya tuz eklemek kaynama noktasını düşürmez, aksine yükseltir. Bu nedenle birinci ve ikinci gözlem doğru, üçüncü gözlem yanlıştır.Soru 8 / 10
Tunç, kışın dışarıdan aldığı bir miktar buzu bir kaba koyarak sıcak bir odaya getirir. Kabın içine bir termometre yerleştirir ve belirli aralıklarla sıcaklığı not eder. Buzun erimeye başladığı an ile tamamen eridiği an arasında geçen sürede termometredeki değerin hiç değişmediğini fark eder.
Tunç'un gözlemlediği bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
🧠 Çözüm:
Saf maddeler hal değiştirirken aldıkları ısı enerjisini sıcaklıklarını artırmak için değil, taneciklerini bir arada tutan bağları gevşetmek ve fiziksel hallerini değiştirmek için harcarlar. Bu yüzden buz tamamen sıvı hale geçene kadar termometrede okunan değer sabit kalır.Soru 9 / 10
Nergis, fen bilimleri laboratuvarında iki farklı sıvıyı kaynayana kadar ısıtıyor ve sıcaklık zaman grafiklerini çiziyor. Birinci grafikte sıcaklığın belirli bir değere ulaştıktan sonra kaynama boyunca sabit kaldığını, ikinci grafikte ise kaynama sırasında sıcaklığın sürekli artmaya devam ettiğini fark ediyor.
- I. Birinci sıvı saf bir maddedir.
- II. İkinci sıvı tuzlu su gibi bir karışım olabilir.
- III. Her iki sıvı da hal değiştirirken dışarıdan ısı almayı bırakmıştır.
Nergis'in çizdiği grafiklere göre bu sıvılarla ilgili yapılan yukarıdaki çıkarımlardan hangileri doğrudur?
🧠 Çözüm:
Saf maddelerin hal değişimi sırasında sıcaklığı sabit kalır. Karışımların ise hal değişimi sırasında sıcaklığı değişmeye devam eder. Bu nedenle birinci sıvı saf madde, ikinci sıvı ise bir karışım olabilir. Hal değişimi sırasında maddeler ısı almaya devam ederler ancak bu ısıyı sıcaklığı artırmak için değil, tanecikler arası bağları koparmak için kullanırlar. Bu yüzden üçüncü çıkarım yanlıştır.Soru 10 / 10
Kerem, saf bir katı maddeyi isıtarak sıcaklık değişimini gözlemliyor. Maddeyi ısıtmaya başladığında sıcaklığın ilk beş dakika boyunca sürekli arttığını, altıncı dakikadan onuncu dakikaya kadar sıcaklığın tam 45 derecede sabit kaldığını, on birinci dakikadan itibaren ise sıcaklığın tekrar artmaya başladığını tabloya kaydediyor.
Kerem'in elde ettiği bu verilere göre aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle yanlıştır?
🧠 Çözüm:
Saf maddeler hal değiştirirken isıtıcıdan dışarıdan ısı almaya devam ederler. Ancak alınan bu ısı enerjisi, sıcaklığı artırmak için değil, maddenin hal değiştirmesi (tanecikler arası bağların kopması veya gevşemesi) için harcanır. Bu nedenle sıcaklık sabit kalsa da madde ısı almaya devam etmektedir.Test Tamamlandı!
0/10
İstatistikler hesaplanıyor…

